Zomerreizen
LAPLANDPRENT.jpg

Lapland, Sami en rendieren...

Kaart Lapland

Lapland lanschap

Sami Samen Lapland

Rendier Lapland diepe winter

Waar ligt Lapland?
Hoewel de naam enigszins verwarrend kan zijn, is Lapland geen officiële staat. Maar waar ligt Lapland dan precies? Ook voor deze vraag zijn geen duidelijke landsgrenzen aanwijsbaar. Van oudsher wordt het gebied waar de rendieren leven Lapland genoemd. Dit komt tegenwoordig grotendeels neer op het gebied in Noord-Europa dat boven de poolcirkel ligt. Lapland spreidt zich uit over de noordelijkste provincies van Noorwegen, Zweden, Finland en een gedeelte van Rusland. Veelal wordt er aan Finland gedacht bij de benaming Lapland. Dit komt omdat de noordelijkste provincie van Finland Lappi oftewel Lapland heet.

Lapland is ongeveer 11x zo groot als Nederland en heeft een zeer divers landschap. In het Noorse deel, Finnmark genaamd, wordt het landschap gekenmerkt door hoger gebergte met uitgesleten, diepe fjorden. Dit deel van Lapland heeft een zeeklimaat waardoor het 's winters minder sneeuwzeker kan zijn. De temperaturen zijn minder extreem, maar kunnen wel waterkoud zijn. In Norrbotten, de noordelijkste Zweedse provincie, veranderen de steile rotspartijen langzaam in hoogvlakten en bossen. Met een landklimaat is dit gebied meer sneeuwzeker. In Fins Lapland gaat het landschap vervolgens over van heuvelachtig naar een grotendeels vlak landschap dat zich tot in Rusland uitstrekt. Hier bestaat het landschap voornamelijk uit naaldbossen, rivieren, moerassen en meren. De kenmerkende kale bergkernen, die tussen de 500 en 1000 meter boven de bossen uitsteken, leveren vanaf de toppen fantastische vergezichten  op! Ook hier heerst een landklimaat, waardoor temperaturen van -30ºC geen uitzondering zijn.

Sami
Lapland is dus min of meer het land van de rendieren, maar ook van de oorspronkelijke inwoners die vaak Lappen worden genoemd. Deze benaming wordt door hen echter als een scheldwoord gezien. Zij noemen zichzelf 'Samen' of 'Sami'. De Samen zijn van origine een nomadisch volk dat met hun rendierkuddes door Lapland trekt. De rendieren voorzien hen van voedsel en huiden en dienen daarnaast als vervoersmiddel. Oorspronkelijk waren er drie verschillende Samen te onderscheiden. De berg-Samen die met de rendierkuddes meetrokken. De bos-Samen die naast rendierhouderij ook van landbouw leefden en de kust-Samen die leefden van jacht, visserij en veeteelt

De natuur bepaalde het dagelijkse leven bij de Sami en eigendom van land bestond niet. Strakke landsgrenzen waren niet nodig en vandaar dat Lapland die niet heeft. Het 'allemansrecht' is een nog bestaande vrijheid, die uit deze oudheid stamt.

Sami vlagVandaag de dag zijn de Samen verweven in het dagelijks leven in Lapland. Slechts een enkeling leeft nog op de traditionele manier. Zij hebben een eigen cultuur, waarbij veel overeenkomsten zijn met die van de indianen of de Inuit in Noord-Amerika. De Samen zijn zeer zelfbewust en hebben een eigen vlag, volkslied en parlement. Er zijn verschillende dialecten in de Sami taal die terug te horen zijn in de traditionele zang, Joik genaamd. Deze zangtechniek wordt gebruikt om een dier, persoon of gebeurtenis 'te zingen' en zo te herdenken. De zang bestaat uit melodie, ritme en af en toe een woord.

Fins Lapland
Voor velen zal het beeld van Fins Lapland bestaan uit sneeuw, koude en de Kerstman. Maar Fins Lapland heeft veel meer te bieden. In deze laatste wildernis van Europa lopen bijvoorbeeld ook nog beren, wolven, elanden, veelvraten en lynxen vrij in de natuur rond. De kans om deze tegen te komen is echter heel klein. De populatie is niet groot en met een kleine 94 duizend km2 aan oppervlakte is Fins Lapland voor hen groot genoeg om een ontmoeting met de mens te ontlopen. De kans om een rendier te zien is aanzienlijk groter, aangezien er zo'n 200.000 rendieren in Fins Lapland rondlopen. Met 'slechts' 190.000 inwoners betekent dit dat er meer rendieren dan mensen in Lapland zijn. Om precies te zijn zo'n twee mensen per km2! Kortom; Ongerept, ongestoord en ongelooflijk!